Σκοπός - Ρόλος Παρατηρητηρίου

Λειτουργία του Περιφερειακού Παρατηρητηρίου Κοινωνικής Ένταξης

Στην έδρα κάθε Περιφέρειας συνιστάται Περιφερειακό Παρατηρητήριο Κοινωνικής Ένταξης (Παρατηρητήριο). Η λειτουργία του Παρατηρητηρίου αποσκοπεί:

• στην αποτελεσματική παρακολούθηση και το συντονισμός των στόχων, οι οποίοι εξειδικεύονται στο πλαίσιο της ΠΕ.Σ.Κ.Ε.,
• στην ανάδειξη τοπικών αναγκών σε θέματα πολιτικών κοινωνικής προστασίας, πρόνοιας και αλληλεγγύης,
• στη διαβίβαση στοιχείων και πληροφοριών στο Ε.ΓΠ.Σ. του Εθνικού Μηχανισμού,
• στην αποτύπωση και χαρτογράφηση των χωρικών διαστάσεων της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού.

Ως πυλώνας της κοινωνικής ένταξης σε αυτοδιοικητικό επίπεδο, το Παρατηρητήριο προωθεί ιδίως τις ακόλουθες δράσεις:

• την εκπόνηση ετήσιας Περιφερειακής Έρευνας Εισοδήματος και Συνθηκών Διαβίωσης για τη διαπίστωση των επιπτώσεων συγκεκριμένων πολιτικών στη βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων της οικείας Περιφέρειας,
• την ανάπτυξη και εφαρμογή εργαλείων και δεικτών παρακολούθησης των διαδικασιών κοινωνικής ένταξης των ωφελούμενων της ΠΕ.Σ.Κ.Ε., ιδίως σε ζητήματα, που άπτονται της ένταξης στην αγορά εργασίας και της ανάπτυξης οικονομικής δραστηριότητας,
• την παρακολούθηση και καταγραφή κοινωνικών φαινομένων, όπως ακραία φτώχεια, υπερχρεωμένα νοικοκυριά και την αντιμετώπιση κοινωνικών προβλημάτων, ιδιαίτερα των ευάλωτων πληθυσμιακών ομάδων,
• Τη δημιουργία διαδικτυακής πύλης για την καταγραφή της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού, τη συλλογή, επεξεργασίας και ανάλυση συγκεντρωτικών στοιχείων στατιστικού χαρακτήρα και αναφορών κοινωνικών φαινομένων σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, καθώς και δράσεων της περιφερειακής στρατηγικής.

Κατά τα λοιπά, τα ζητήματα, που σχετίζονται με την οργανωτική διάρθρωση και το προσωπικό των Παρατηρητηρίων, ρυθμίζονται με τους Οργανισμούς των Περιφερειών, κατά τη διαδικασία του άρθρου 241 του ν. 3852/2010.

• η υποστήριξη των μηχανισμών που σχετίζονται κατ’ αρχήν με την κοινωνική ένταξη και την απασχόληση κ.α.
• η παρακολούθηση και καταγραφή κοινωνικών φαινομένων, όπως ακραία φτώχεια, υπερχρεωμένα νοικοκυριά και την αντιμετώπιση κοινωνικών προβλημάτων, ιδιαίτερα των ευάλωτων πληθυσμιακών ομάδων.

Η Διεύθυνση Κοινωνικής Μέριμνας ασκεί ιδίως αρμοδιότητες προνοιακού χαρακτήρα που αφορούν την οικογένεια, το παιδί, τους ηλικιωμένους, άτομα με αναπηρίες και ευπαθείς πληθυσμιακές ομάδες, καθώς και αρμοδιότητες που ανάγονται στην κοινωνική και οικονομική στήριξη ευπαθών ομάδων του πληθυσμού, στη διεξαγωγή ερευνών για την πρόληψη και αντιμετώπιση προβλημάτων που σχετίζονται με τη λειτουργία της κοινωνίας, τη μέριμνα για σύνταξη της Περιφερειακής Στρατηγικής για την Κοινωνική Ένταξη (ΠΕ.Σ.Κ.Ε.) και τέλος σε θέματα που αφορούν την ενίσχυση και την προαγωγή του αθλητισμού και του πολιτισμού.

Το Περιφερειακό Παρατηρητήριο Κοινωνικής Ένταξης είναι οργανική μονάδα σε επίπεδο Γραφείου, αρμόδιο ιδίως για την αποτελεσματική παρακολούθηση και το συντονισμό των στόχων, οι οποίοι εξειδικεύονται στο πλαίσιο της ΠΕ.Σ.Κ.Ε., την ανάδειξη τοπικών αναγκών σε θέματα πολιτικών κοινωνικής προστασίας, πρόνοιας και αλληλεγγύης, τη διαβίβαση στοιχείων και πληροφοριών στο Ε.ΓΠ.Σ. του Εθνικού Μηχανισμού, την αποτύπωση και χαρτογράφηση των χωρικών διαστάσεων της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού καθώς και όσον ορίζονται στο άρθρο 14 του ν. 4445/2016.

Στο γενικότερο πλαίσιο του στρατηγικού σχεδιασμού της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας, για τη δημιουργία μιας δομής, που συντονίζει τις πολιτικές κοινωνικής ένταξης, παρακολουθεί και αξιολογεί την εφαρμογή τους, προσδιορίζει τις προτεραιότητες, με βάση τις εκάστοτε ανάγκες,το ΠΤΑ Στερεάς Ελλάδας προχώρησε στη δημιουργία Δομής υποστήριξης δράσεων κοινωνικής ένταξης. Η Δομή συνεισφέρει άμεσα και στην υποστήριξη του Εθνικού Μηχανισμού που δρομολογεί η Ελληνική πολιτεία για την παρακολούθηση
και αξιολόγηση των κοινωνικών δράσεων, σε εθνικό επίπεδο. Βασικός στόχος της Δομής, είναι η ανάπτυξη ενός περιφερειακού σημείου αναφοράς για το συντονισμό, την παρέμβαση-υποστήριξη, τη δικτύωση-διασύνδεση, την ευαισθητοποίηση των πολιτών για όλες τις κοινωνικές δράσεις και υπηρεσίες που υλοποιούνται στην Περιφέρεια.
Ειδικότεροι στόχοι της Δομής είναι οι ακόλουθοι:

• Το συντονισμό διαδικασιών σχεδιασμού της Περιφερειακής Στρατηγικής Κοινωνικής Ένταξης.
• Τη δημιουργία μηχανισμού δικτύωσης και διαβούλευσης με όλους τους φορείς που συμμετέχουν στην υλοποίηση των κοινωνικών πολιτικών.
• Την κάλυψη του κενού πρόσβασης στην αναγκαία πληροφόρηση και υποστήριξη προς όλους τους εμπλεκόμενους φορείς και δικαιούχους.
• Την επικαιροποίηση στοιχείων ομάδων στόχου και αναγκών που διαμορφώνονται σε περιφερειακό επίπεδο.
• Το σχεδιασμό πλαισίου συλλογής στοιχείων και πληροφοριών για την παρακολούθηση της πορείας υλοποίησης δράσεων και πολιτικών, η αποτίμηση και αξιολόγηση των καθώς και η εκτίμηση του αντίκτυπού των.
• Τη δημιουργία μηχανισμών, εργαλείων και μεθοδολογιών παρακολούθησης μέτρων και πολιτικών κοινωνικής ένταξης, απασχόλησης και καταπολέμησης της φτώχειας.
• Την αξιοποίηση δεδομένων, μελετών και ερευνών για την ανατροφοδότηση, ανασχεδιασμό και προσαρμογή των προγραμματιζόμενων δράσεων στις ιδιαιτερότητες των τοπικών δεδομένων.
• Την εφαρμογή πιλοτικών (σε χωρικό ή θεματικό πεδίο) καινοτομικών παρεμβάσεων καταπολέμησης της φτώχειας κι εμβάθυνσης της κοινωνικής συνοχής.
• Το σχεδιασμό και υλοποίηση δράσεων κοινωνικού προσανατολισμού, ταχείας παρέμβασης, που καλύπτονται μερικώς ή καθόλου από τους κοινωνικούς φορείς καθώς και την παρακολούθηση των ωφελουμένων μετά την ολοκλήρωση του έργου ή των υπηρεσιών προς αυτούς.

Το Περιφερειακό Ταμείο Ανάπτυξης Στερεάς Ελλάδας αποτελεί τον Δικαιούχο για την υλοποίηση της Πράξης «Δομή υποστήριξης δράσεων κοινωνικής ένταξης - ΓΕΦΥΡΑ», που συγχρηματοδοτείται από πόρους του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου (ΕΚΤ) του Ε.Π. «Στερεά Ελλάδα 2014-2020. Η εν λόγω Δομή αποτελεί την στρατηγική επιλογή της ΠΣΤΕ για την διαχείριση, τον συντονισμό και την παρακολούθηση της Περιφερειακής Στρατηγικής Κοινωνικής Ένταξης, τη λειτουργία του Περιφερειακού Παρατηρητηρίου Κοινωνικής Ένταξης αλλά και την υλοποίηση δράσεων στο κοινωνικό πεδίο για την πρόληψη αναγκών ή/και την κάλυψη ελλείψεων, την άμεση παρέμβαση σε περιόδους κρίσης κτλ. Η Δομή ΓΕΦΥΡΑ συνεισφέρει άμεσα και στην υποστήριξη του Εθνικού Μηχανισμού Κοινωνικής Ένταξης για την παρακολούθηση και αξιολόγηση των κοινωνικών δράσεων, σε εθνικό επίπεδο.
Με την λειτουργία της Δομής Υποστήριξης Δράσεων Κοινωνικής Ένταξης - ΓΕΦΥΡΑ βελτιώθηκε η καταγραφή των αναγκών και επιτυγχάνεται καλύτερος συντονισμός και δικτύωση των δομών παροχής Κοινωνικών Υπηρεσιών σε Περιφερειακό επίπεδο. Η συνέχιση της Πράξης συμβάλει στην εποικοδομητική λειτουργία του Περιφερειακού Παρατηρητηρίου Κοινωνικής Ένταξης της ΠΣΤΕ (άρθρο 14, ν.4445/2016, ΦΕΚ 236 Α΄ και ισχύον ΟΕΥ), καθώς αποτελεί το βασικό όργανο, στο επίπεδο της τοπικής αυτοδιοίκησης στο πλαίσιο του Εθνικού Μηχανισμού Συντονισμού, Παρακολούθησης και Αξιολόγησης των πολιτικών Κοινωνικής Ένταξης και Κοινωνικής Συνοχής.